Refleksjoniści
Refleksjoniści z WTZ mega-Art w Bydgoszczy
Warsztat Terapii Zajęciowej przy PZP w Bydgoszczy powstał w 1993 roku z inicjatywy lek. med. Andrzeja i Henryki Cholewińskich. Zielone światło dla osób niepełnosprawnych w Polsce zaowocowało powstawaniem mnóstwa warsztatów, świetlic i klubów integracji ze społeczeństwem.
W tym roku 2023 obchodzimy XXX lecie działalności z której skorzystało bardzo wiele potrzebujących osób. Oferta 10 pracowni zaangażowanych instruktorów umożliwia odnaleźć swoje zainteresowania i zdolności.
Pracownię gobelinu prowadziła Krystyna Potrubacz, następnie art. plastyk Anna Mackiewicz-Chojnacka, która stworzyła pracownię rzeźby i ceramiki. Pracownię plastyczną prowadziła art. plastyk Małgorzata Gaca do 2003, następnie Stanisław Stasiulewicz co zapewniło merytoryczną opiekę nad zjawiskiem sztuki Art Brut.
W 2004 roku artyści pracowni plastycznej nazwali siebie „Refleksjoniści” (autor Piotr Paprocki) debiutując na wystawie w Galerii Sztuki Ludowej i Nieprofesjonalnej (WOK) w Bydgoszczy. Każdy z nich posiadał już rozwinięte cechy swojej osobowości. Następne lata owocowały w wystawy indywidualne, udział w konkursach i przeglądach – z wieloma sukcesami, min: – Ogólnopolski Konkurs Malarski im. Teofila Ociepki (wszystkie 14 edycji) w Bydgoszczy, Biennale Sztuk Plastycznych Osób Niepełnosprawnych w Krakowie, Sztuka i Pasja w Muzeum Etnograficznym – Warszawa,
Natomiast w 2014 w bwa Bydgoszcz odbyła się historyczna wystawa programowa – pt. „bydgoskie ART BRUT” ze zbiorów kolekcji prof. Aleksandra i Alicji Araszkiewicz, oraz archiwum WTZ mega-Art. W 2018 roku z okazji 25 lecia WTZ, wystawa retrospektywna aż 23 autorów (tworzących w technikach : malarstwo, gobelin i płaskorzeźba) w Galerii SliM przy Kujawsko Pomorskim Centrum Kultury w Bydgoszczy. Wystawa w 2022 w Galerii Bydgoskiego Centrum Sztuki pt. „Maluję bo lubię” pozwoliło świętować nadchodzącą rocznicę 30 lecia, oraz Piękna Sztuki, którą stworzyli uczestnicy przez tyle lat – Sukces Życia.
Autorzy Refleksjonistów: Mikołaj Blachowski, Jarosław Borowski, Ireneusz Bednarczyk, Grzegorz Bogdan, Michał Elert, Michał Garstka, Patryk Gieryna, Zofia Kościelna, Wojciech Kruś, Małgorzata Lehmann, Karina Matczak, Piotr Matuszek, Sławomir Mianowicz, Roman Osiński, Piotr Paprocki, Sebastian Piasecki, Adam Pycior, Sława Radtke, Katarzyna Rosenthal, Jacek Szwagrzyk, Marek Urbański, Tomasz Wróbel, Rafał Zeydlewicz
Autorzy Refleksjonistów - Ireneusz Bednarczyk
Ireneusz Bednarczyk
Ireneusz Bednarczyk, malarz Art Brut, któremu należy postawić pytanie, czy malarz Art Brut może być „skanerem”, szybko otrzymał ten przydomek od kolegi Sławka Mianowicza. Irek przyszedł do pracowni zaraz po szkole, nawet jego babcia była kilka miesięcy wcześniej zaklepać miejsce w pracowni. Powiedziała – „Panie, on nic nie chce robić, tylko by rysował”. Okazało się, że ma szczególne zamiłowanie do odmalowywania co mu wpadnie „w oko”. Z małego obrazka wielkości znaczka pocztowego potrafi rozrysować na duży format bez trzymanki całą kompozycję. Cieszyło go, że jest taki dobry… kiedy był w formie pracował dużo, powstało dużo prac. Oprócz niektórych mistrzów malował idoli kultury pop, strong manów, sceny z filmów akcji… Zdarzały się prace z innej bajki, ostre klimaty twarzy, demonów lub długie serie rozet gwieździstych.
Autorzy Refleksjonistów - Mikołaj Blachowski
Mikołaj Blachowski
Mikołaj Blachowski należy do pierwszych artystów Art Brut na WTZ. Od początku tworzył prace o bardzo mocnej, pięknej syntetycznej aurze przypominające sztukę dziecka. Wykonywał głównie pastele olejne, całe płaszczyzny czystych kolorów, działają jak wycinanki, gdyby wprowadzić kontur działałyby jak witraże. Świat przedstawiany przez Mikołaja jest wbrew pozorom bardzo realistyczny, szczegółowy, tylko kontekst ujęcia, formy, naturalnej metafory może mylić, że te prace są niepoważne. Te prace są piękne i doskonałe. Występujące postacie są wręcz autoportretami ze swoistym uśmiechem. Został oczywiście zauważony i doceniony na konkursach „Ociepki”, miał wystawy w poznańskiej Galerii „Tak”, szczecińskiej – „Pod Sukniami” oraz konkursach i przeglądach sztuki naiwnej. Jest zarchiwizowany w kolekcjach. W takich przypadkach niezwykłość sztuki, jak śpiew słowika może ulec wyciszeniu. Mikołaj aktualnie zajmuje się innymi sprawami.
Autorzy Refleksjonistów - Jarosław Borowski
Jarosław Borowski
Jarosław Borowski, na pytanie kto jest największym medium, efemerycznym przypadkiem w Polsce to właśnie jest Jarosław. Z jednej strony brzmi to naznaczająco, a z drugiej strony jest określeniem wyróżniającym ten fakt. Wcześniej nie zwracałem uwagi na Jarosława, przemieszczał się ze swoimi problemami po warsztacie. Ponoć coś pisał, deklamował, rzeźbił, rysował i robił gobelin… Dopiero na zbiorowej wystawie z okazji 15-lecia Warsztatu zobaczyłem jego zestaw wszystkich prac i odkryłem, że to jest niezwykły przypadek, całkowity intuista. Jego poezja jest dobra – prawdziwa (zasięgnąłem konsultacji), rysunki, rzeźby zupełnie pozbawione kalkulacji i gobelin „akwarelowy, wodnisty”, ponieważ robiąc go niestarannie, zostawiając nitki, które „ściekają” jak w akwareli, action painting… Namalował w pracowni kilka dużych, świetnych akryli całkowicie bez trzymanki.
Autorzy Refleksjonistów - Michał Elert
Michał Elert
Michał Elert, będąc uczestnikiem na WTZ, nieśmiało w pewnym czasie zaczął wspominać o próbie rysowania kompozycji, nie bardzo ufając swoim efektom. Zachęcony przyszedł do pracowni plastycznej, aby bardziej konkretnie spróbować. Powstające prace w technice pasteli okazywały się coraz śmielsze i efektowne w estetyce abstrakcji geometrycznej, o tendencji poetyckiej. Okazało się, że jego wykształcenie techniczne i zmysł projektowy schematów obwodów elektrycznych, znalazło odbicie w jego obrazach. Zrealizował bardzo dużo prac, również w malarstwie akrylowym. Jego twórczość była pokazywana na wystawach, znajdując dobry odbiór ciekawych kompozycji.
Autorzy Refleksjonistów - Michał Garstka
Michał Garstka
Michał Garstka jest kolejnym malarzem, który powstał na WTZ. Jako młody chłopak, mając wiele przeżyć za sobą, mógł w przyjaznym środowisku poznawać swoje zainteresowania. W pracowni plastycznej zaczął malować różne prace, jednak z czasem zaczął się zarysowywać jego indywidualność. Zmysł wyobraźni oraz swoista obserwacja otoczenia znalazła zastosowanie w ażurowej formie obrazów. Rysował właściwie kolorowymi liniami, zagęszczał, jak wzór koronek tworzył nagromadzoną wielowarstwową opowieść. Piękne kompozycje – obrazy powstawały jak z marszu jeden po drugim. Aktualnie jest w DPS, mniej maluje, czy to jest wygasanie potrzeby, czy inne warunki wnoszą zmianę?
Autorzy Refleksjonistów - Patryk Gieryna
Patryk Gieryna
Patryk Gieryna wykazywał zdolności plastyczne od początku, dzięki pracowni na WTZ mógł uświadomić fakt twórczości. Rozwijał się szybko, poszerzając obszar technik wykonania i tematów swoich prac. Najchętniej rysował olejnymi pastelami kompozycje tematyczne, przekazując swój stan emocjonalny. Bohaterem obrazów jest człowiek w relacji do otoczenia, najczęściej samotnik, trochę odmieniec szukający swojego miejsca. Brał udział w wystawach i konkursach m.in. Ogólnopolskim Konkursie Malarskim im. T. Ociepki, Refleksjoniści II.
Autorzy Refleksjonistów - Małgorzata Lehmann
Małgorzata Lehmann
Małgorzata Lehmann jest przykładem nagłego wręcz rozwoju, rozkwitu twórczości. Lubiła malować i miała ku temu predyspozycje, dużą wrażliwość na kolor, obrazy malowane akrylami… Jednak gdy zetknęła się z pastelami olejnymi na dużym formacie „odpaliła” niezwykłymi pracami. Martwe natury dynamiczne w kolorze i układzie kompozycji, następnie własny świat – „Smoki”, „Robale”, „Koty” oraz trochę jakby dziennik zdarzeń, komiks życia pełen szczerych sytuacji mieszających się w jedną tę samą chwilę. Oczywiście takie prace zostały docenione, zaowocowało wyróżnieniami, również nagrodami, na Międzynarodowym Konkursie Sztuki ON w Krakowie oraz jest bywalczynią na „Ociepce”. Piękna wystawa indywidualna w Galerii SLiN była wielkim debiutem, przestrzeń lśniła kolorami jak królewska komnata. Wystawiała również w legendarnej Plamas w Szubinie.
Autorzy Refleksjonistów - Sławomir Mianowicz
Sławomir Mianowicz
Sławomir Mianowicz jest malarzem, którego obrazy nie są w konwencji prosto rozumianej formy naiwnej – jak u dzieci lub upośledzonych. Jest malarzem intuicyjnym, o wielkim temperamencie malarskim oraz wyobraźni wzrokowej. Jego swoisty ogląd rzeczywistości, zapamiętywanie sytuacji, szczegółu, nastroju pozwala malować z pamięci i wyobraźni jednocześnie. Rezultatem jest obraz symboliczny, refleksyjny i dosadny. Jest właśnie przykładem malarza Art Brut, którego wewnętrzna struktura osobowości, wrażliwości konstruuje bardzo specyficzne kompozycje podobne do malarstwa profesjonalnego. Duża swoboda, ekspresja, łatwość formalna obrazów jest wewnętrzną energią niż popisem manualnym. Stawia go bardziej w sytuacji samotnika oddanego sztuce, gubionego gdzieś w szufladkach trendów sztuki naiwnej.
Autorzy Refleksjonistów - Sława Radtke
Sława Radtke
Sława Radtke należy do tych osób, które wcześniej nie zajmowały się sztuką ani rzemiosłem. Po kilku latach poszukiwania ulubionego zajęcia w terapii przyłączyła się do pracowni gobelinu. Po kilku próbnych pracach Sława Radtke rozpoczęła swoją improwizowaną twórczość. Z gobelinu na gobelin powstawały kompozycje coraz bardziej niezwykłe. Z wielką pracowitością przeplata poszczególne linie włóczki improwizując formę obrazu. Bez szkicu, wzoru „wytwarza” nowy świat kompozycji pozornie abstrakcyjnych. Chętnie podjęła rysowanie pastelami, okazało się, że szybkość wykonania pozwala na ekspresyjne kompozycje. Została dostrzeżona na konkursach – Tkaniny Amatorskiej, otrzymując kilka razy wyróżnienia, bierze udział w przeglądzie malarstwa im. Teofila Ociepki. Należałoby wspomnieć, że jest świetną aktorką kabaretową w teatrzyku na WTZ.
Autorzy Refleksjonistów - Jacek Szwagrzyk
Jacek Szwagrzyk
Jacek Szwagrzyk jest kolejnym przykładem malarza, który chciałby być świetnym malarzem, co umie malować jak mistrzowie – no jak np. Kossak. Siedzi więc ten wielki jegomość nad katalogami Mistrzów, ogląda, patrzy i patrzy… maluje w sposób indywidualny, bo trudno się dogadać. Od początku zarysowała się forma jego obrazów i od razu doskonała jak u Blachowskiego. Prostota, a nawet prymitywność jest najwyższej próby. Nawet gorsze etapy na zdrowiu nie zmieniały podstawy charakteru obrazów. Maluje według Mistrzów, ale powstają nowe obrazy – tematy to nie są nawet interpretacje. To jest „Historia malarstwa według Jacka Szwagrzyka”. Ma okazję co dwa lata w Bydgoszczy obejrzeć jak maluje cała „naiwna” Polska. Dostaje wyróżnienia, co go naprawdę krępuje.
Autorzy Refleksjonistów - Rafał Zeydlewicz
Rafał Zeydlewicz
Kiedy przyszedł na WTZ, okazywał chęć rysowania, dlatego trafił do pracowni plastycznej. Od początku realizował kompozycje w pasteli oraz akrylu tzw. abstrakcyjne, odnoszące się do otoczenia w bardzo poetyckiej interpretacji. Należy wspomnieć, że Rafał ma bardzo mocny defekt wzroku, pracuje nie tylko w okularach, ale mocno pochylony nad obrazem. Jest to realizacja bez możliwości odchodzenia i oceniania efektu. Zdumiewa ogromną wyobraźnią form i kolorów. Prace jego cieszą się dużym uznaniem na wielu wystawach.